Legalne wykorzystywanie zdjęć znalezionych w sieci

Pojawienie się internetu i powszechny dostęp do niego umożliwiło ludziom dotarcie do wielu informacji, które dotyczą różnorodnych dziedzin życia i są przydatne na co dzień – w pracy, szkole, a nawet w domu. Korzystanie z rozmaitych plików takich, jak zdjęcia, filmy wideo oraz teksty, stało się normą, dlatego większość osób nie zastanawia się przed ich pobraniem, czy w ogóle może to zrobić.
Z badań przeprowadzonych w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego wyraźnie wynika, że zdecydowana większość młodych Polaków jest przekonanych o legalności i dowolności w korzystaniu ze wszelkich zasobów Internetu, w tym fotografii (źródło: www.legalnakultura.pl).  Jednak, należy mieć świadomość, że nieograniczone czerpanie z cudzego dorobku intelektualnego nie jest możliwe w każdym przypadku, nawet, jeśli materiały są zamieszczone w ogólnodostępnej sieci. Problem wykorzystywania twórczości innych na własny użytek, często związany z prowadzeniem biznesu, jest niezwykle powszechny w przypadku fotografii. Warto wiedzieć, kiedy i jakich zdjęć można legalnie używać, żeby nie narazić się na konsekwencje prawne.

Jak zdobyć zdjęcia, które będzie można wykorzystać w swoim biznesie?

Sklep internetowy, firmowa strona WWW, czy jakakolwiek inna forma związana z prowadzeniem firmy i jej obecnością w sieci wymaga odpowiedniej oprawy graficznej. Oprócz fotografii, nierzadko konieczne jest zdobycie innego rodzaju obrazów, np.: tła, buttonów, grafik reklamowych. Nie można jednak wykorzystywać każdego pliku, na który trafi się w internecie. Konieczne jest czerpanie z legalnych źródeł, aby zdobyć odpowiednie materiały. Są one stworzone z myślą o wszystkich tych osobach, które szukają zdjęć, aby wykorzystać je m.in. do uatrakcyjnienia swojej strony internetowej, przygotowania materiałów reklamowych itp.

Istnieją trzy sprawdzone źródła internetowe, z których można w legalny sposób zdobyć zdjęcia:

  • firmowe strony internetowe, funpage, portale społecznościowe i blogi – wystarczy skontaktować się z ich autorem, żeby dowiedzieć się, czy i jak można skorzystać z zamieszczonych tam fotografii,
  • duże portale prowadzone przez agencje fotograficzne, które skupiają wielu fotografów,
  • bazy i banki zdjęć, z których można pobierać zdjęcia na określonej licencji – za darmo lub za opłatą.

Obrazy zdobyte za pośrednictwem agencji fotograficznych, banków zdjęć czy branżowych portali społecznościowych na określonych zasadach mogą być wykorzystywane w prowadzeniu własnej działalności gospodarczej. Bez obaw można użyć tych plików do stworzenia strony internetowej swojej firmy, zaprojektowania materiałów reklamowych, wydrukowania szyldu oraz wszelkich innych form związanych z prowadzeniem i promocją biznesu.

Banki zdjęć

Korzystanie z banków zdjęć, nazywanych również stockami oraz microstockami, jest niezwykle popularne ze względu na łatwy i szybki dostęp do szerokiej bazy z plikami. Co więcej, można mieć pewność bardzo dobrej jakości obrazów, ponieważ są one moderowane przed publikacją, a w przypadku konieczności zapłacenia za pobrany plik, koszty są naprawdę niewielkie w stosunku do korzyści, jakie można czerpać z zakupionego zdjęcia. Różnorodne portale, które oferują dostęp do obrazów ze stocka, umożliwiają skorzystanie z atrakcyjnych pakietów cenowych, licznych rabatów i promocji. Tego rodzaju ofertę można znaleźć m.in. na naszej stronie. Dzięki temu, odpłatne korzystanie z baz zdjęć może być jeszcze bardziej opłacalne.

Ogromnym atutem takiego rozwiązania, jakie umożliwiają banki zdjęć, jest dostęp do dużej ilości darmowych fotografii. Należy mieć jednak przy tym świadomość powtarzalności obrazów, ponieważ jeden plik może zostać wykorzystany – darmowo lub odpłatnie – przez dziesiątki, setki, a nawet tysiące osób na całym świecie. Mimo tego, takie przypadki wcale nie są najczęstsze, ponieważ stocki oferują dostęp do miliona atrakcyjnych plików.

Licencje CC i domena publiczna, czyli jak zdobyć zdjęcia za darmo

Proces darmowego wykorzystywania zdjęć zamieszczonych w internecie może się odbywać na dwa sposoby:

  • na podstawie licencji CC (Creative Commons),
  • czerpiąc z domeny publicznej.

Creative Commons to międzynarodowa organizacja o charakterze pozarządowym, której celem jest zapewnienie jak najszerszego dostępu do kultury. W związku  tym, zajmuje się wprowadzaniem zasad dotyczących powszechnego dzielenia się twórczością w internecie. Natomiast, same licencje CC to tzw. licencje otwarte, które umożliwiają legalne i nieodpłatne korzystanie z materiałów zamieszczonych w sieci. Nie odbywa się to jednak w zupełnie dowolny sposób, ponieważ konieczne jest przestrzeganie podstawowych warunków określonych licencją CC:

  • uznanie autorstwa, czyli poszanowanie praw autorskich,
  • niekomercyjne wykorzystanie materiałów,
  • wykorzystywanie materiałów wyłącznie w oryginalnej, niezmienionej wersji,
  • jeżeli na podstawie materiału powstanie utwór zależny, jego rozpowszechnianie może się odbywać wyłącznie na tej samej licencji, co utwór pierwotny.

Niezwykle istotny jest fakt, że wykorzystywanie zdjęć na zasadzie licencji CC wymaga podania informacji o autorze fotografii, typu licencji oraz linku do treści licencji. Muszą o tym pamiętać wszyscy Ci, którzy użytkują fotografie na zasadzie licencji CC. Ponadto, niestety niekomercyjne wykorzystanie materiałów znacznie ogranicza ich użycie.

W internecie istnieje również szereg zdjęć, które funkcjonują w tzw. domenie publicznej i nie są chronione prawami autorskimi. Są to te wszystkie materiały, w przypadku których minął okres ważności praw autorskich. W związku tym, automatycznie trafiają do tzw. wolnego publicznego użytku.

Przeniesienie fotografii, jak i każdego innego materiału, do domeny publicznej odbywa się również na zasadzie CC0, czyli Creative Commons Zero. Jest to narzędzie stworzone przez wspomnianą wyżej organizację, a mechanizm jego działania obejmuje te utwory – zdjęcia, filmy wideo, teksty itp. – które trafiają do domeny publicznej, ale zgodnie z wolą ich autorów.